ترک خوردن لعاب سرامیک (که گاهی به آن «ترک مویی» یا «کِرِیزینگ / Crazing» گفته می‌شود) یکی از مشکلات رایج در کاشی و سرامیک‌های کف و دیوار است. این ترک‌ها ممکن است فقط روی لایه لعاب باشند یا در موارد شدیدتر به بدنه سرامیک هم برسند. در این مقاله، مهم‌ترین علت‌ها و روش‌های جلوگیری از این مشکل را بررسی می‌کنیم.

اختلاف ضریب انبساط بین لعاب و بدنه

هر ماده هنگام گرم و سرد شدن منبسط و منقبض می‌شود. اگر لعاب و بدنه رفتار حرارتی متفاوتی داشته باشند، تنش ایجاد شده باعث ترک‌های سطحی می‌شود.

این مشکل معمولاً به دلیل:

• فرمول نامناسب لعاب

• کیفیت پایین مواد اولیه

• کنترل نادرست فرآیند پخت در کارخانه

رخ می‌دهد.

شوک حرارتی (تغییر ناگهانی دما)

قرار گرفتن سرامیک در معرض تغییر دمای شدید و ناگهانی می‌تواند باعث ترک خوردن لعاب شود.

مثلاً:

• ریختن آب داغ روی سرامیک سرد

• نصب در محیط‌های بیرونی با اختلاف دمای زیاد

• گرمایش از کف بدون اجرای اصولی

در این حالت، تنش حرارتی به سطح وارد شده و لعاب ترک می‌خورد.

نصب غیر اصولی

اجرای نادرست زیرسازی یکی از دلایل بسیار مهم ترک سرامیک است.

موارد رایج:

• تراز نبودن سطح زیرکار

• استفاده از چسب یا ملات نامرغوب

• نبود درز انبساط در فضاهای بزرگ

• نشست ساختمان

فشارهای مکانیکی ناشی از این مشکلات می‌تواند باعث ایجاد ترک در لعاب شود.

ضربه یا فشار بیش از حد

ضربه اجسام سنگین یا فشار نقطه‌ای زیاد (مثل پایه فلزی باریک زیر مبل یا کابینت سنگین) می‌تواند به لعاب آسیب بزند. در برخی موارد ابتدا فقط لعاب ترک می‌خورد و در صورت ادامه فشار، بدنه نیز دچار شکستگی می‌شود.

نفوذ رطوبت

در محیط‌های مرطوب (حمام، استخر، فضای بیرونی)، اگر آب به زیر سرامیک نفوذ کند و در دمای پایین یخ بزند، حجم آن افزایش یافته و باعث تنش و ترک سطحی می‌شود.

چگونه از ترک خوردن لعاب جلوگیری کنیم؟

برای پیشگیری از این مشکل:

✔ استفاده از سرامیک باکیفیت و استاندارد
✔ اجرای اصولی زیرسازی و نصب
✔ رعایت درز انبساط در متراژ بالا
✔ جلوگیری از شوک حرارتی
✔ استفاده از چسب و ملات استاندارد
✔ توجه به کلاس مقاومت سرامیک در زمان خرید

تفاوت ترک لعاب با ترک بدنه

• ترک لعاب (سطحی): معمولاً به صورت خطوط مویی دیده می‌شود و بیشتر جنبه ظاهری دارد.

• ترک بدنه (ساختاری): عمیق‌تر است و می‌تواند باعث لق شدن یا شکستن کامل کاشی شود. این حالت نیاز به تعویض دارد.

جمع‌بندی

علت ترک خوردن لعاب سرامیک معمولاً ترکیبی از کیفیت تولید، شرایط نصب و عوامل محیطی است. انتخاب محصول استاندارد و اجرای حرفه‌ای مهم‌ترین عوامل در جلوگیری از این مشکل هستند.